De dans van het leven

Dit artikel is verschenen in het tijdschrift Inzicht,  februari 2006

We hebben niet alleen het vermogen om afstand te nemen, te onthechten; minstens even belangrijk is het vermogen te versmelten en op te gaan in de stroom, zonder verzet en verwachting.
Het is belangrijk te beseffen dat los zijn, afstand nemen niet betekent dat je nergens naar verlangt of geen voorkeur zou hebben. Een onthecht mens kan zeer warm, voelend en stromend zijn. Er is dan vereenzelviging met het lichaam en de emoties als aspecten van bewustzijn, en tegelijkertijd volkomen los zijn. Dit is vrijheid: het vermogen om moeiteloos te omarmen en weer los te laten.
Voortdurend terugkerend in de leegte. Een vrij mens is totaal.
 
Vrijheid is niet de vervulling van je verlangens,
maar het verdampen ervan.
 
Om ons heen gebeuren wonderlijke dingen.
Er vindt een verschuiving plaats.
Het verlangen naar vrijheid wordt geïnspireerd door hartstochtelijk de waarheid te willen weten, te omarmen, te voelen en te leven. Omdat deze beweging zich bij steeds meer mensen voltrekt is er een herkenning die ons bij elkaar brengt en verenigt. Het is heimwee naar huis, wij delen de herinnering aan wat klein leek, maar al het grotere omvat.
Er is een voorvoelen dat vrijheid hier en nu mogelijk is. Zelfonderzoek doet ons buigen naar binnen. Naar de bron, waar alles immers vandaan komt. Onder de speeltuin van onze gedachten en emoties gaan we op onderzoek uit. Dat leidt tot de ontdekking dat je niet bent wat je dacht te zijn. Het weten, het zien kan beslissend zijn, maar meestal
zitten we nog vast aan dit oude beeld. Het ik had zo lang de plaats ingenomen van onze openheid, het vrij zijn, dat vrijheid te overweldigend kan lijken. Verwarring, angst en weerstand komen op.
Hier komt onthechting aan de orde.
 
We blijken veel meer gehecht te zijn aan onze ik-identiteit, het lichaam, ons beroep, het mooie van het leven, opwinding en bezigheden, dan we dachten.  We hebben ons voortdurend gehecht aan de een of andere vorm, verlangend naar zekerheid. Maar in satsang, via het zelfonderzoek is geen compromis, hoop en houvast voor het ik.
Wel een aanbod om waarheid te ontdekken onder alle zichtbare en onzichtbare rollen van het ik. Het vraagt behoorlijk wat lef om al je verzamelingen ikjes te bekijken en overboord te gooien. Het lijkt een groot verlies. Je hebt er immers jarenlang in geloofd, er in geïnvesteerd.
Wanneer we hiermee geconfronteerd worden voelen we een leegte opkomen.
Dit kan afschrikken, ineens sta je met lege handen.
Alle verlangens dienden om die leegte op te vullen uit angst voor confrontatie met de waarheid. We doen alles voor de ik om het tevreden te houden, en komen er dan achter dat er geen ik is. Vrijheid is niet de vervulling van de wensen maar de verdamping van de illusie.
 
Wanneer je bereid bent alle gedachten en patronen te doorzien en stil te worden, krijgt de magie van stilte en leegte de kans zich te tonen.
Wanneer je gedachten als een verschijning ziet, blijft aandacht over. Aandacht die er altijd is, maar over
het hoofd wordt gezien door onbewustheid. Nu krijgt aandacht de kans in zichzelf te rusten door het niet handelen.
Stoppen met ingrijpen en sturen onthult de ruimte waarin alles verschijnt. De eigenlijke ruimte waar jij niet van bent afgescheiden. Je maakt er deel van uit, omvat het als een geheel.
 
Het is de leegte van het Zelf.
Leeg en stil als een bijzondere sfeer van eenheid die is. Stilte is meer dan de afwezigheid van storende
gedachten. Het is een intrinsieke haast zoete stilte.
 
Duidelijk wordt dan dat zonder identificatie met het ikje het lichaam ook anders benaderd wordt.
Ook de vorm en massiviteit van het lichaam lost op.
Zonder voorstelling of geheugenplaatjes is het fysieke lichaam leeg en ruimtelijk. Er ontstaat een open luisteren, een innig zwijgend zijn in het aller diepste. Het oorspronkelijk zijn is een vanzelf sprekendheid zonder controle. Het is alsof de stilte zijn geheim onthult en alles daaruit geboorte krijgt.
Daar, in de diepte, ontstaat een loslaten, een uit handen geven van alles wat we verzameld hebben en waarvan we meenden dat het ons bezit was. Los van ons lichaam, onze familie, ons verleden, ons bestaan, zelfs onze liefde.
 
Het vermogen om los te laten, te onthechten is genade. Het kralensnoer valt uiteen. Wanneer de ik-gedachte oplost, lost de wereld ook op. Wanneer de wereld oplost, verdwijnt elk object. Dan wordt zichtbaar wat onveranderlijk is. De echte wereld als lege ruimtesfeer en vol van energie.
Als een kosmisch veld dat met alles verbonden is.
Een is-heid die elke voorstelling te boven gaat. In deze diepte kan er een gelukzalige versmelting zijn, een overstijgen van elke grens, naam, vorm en tijd.
 
Dan blijken alle voorstellingen die je had over leegte niet te kloppen.
De leegte waarvoor je angst had is paradoxaal genoeg de bevrijding zelf.
           
Djihi Marianne